KeşfetYukarı DüdenAşağı DüdenZiyaret RehberiFotoğraf NoktalarıAntalya Rehberi Ziyaretini Planla

Suyun kaynağı

Düden’in suyu nereden geliyor?

Şelalede gördüğünüz su orada doğmuyor. Antalya’nın kuzeyindeki kaynaklardan çıkıp yer altında kilometrelerce yol aldıktan sonra Kepez’de yüzeye vuruyor. Bu sayfa o yolculuğu baştan sona anlatıyor: nerede battığını, ne kadar gittiğini ve nerede çıktığını.

Kırkgöz kaynak gölünün berrak suyu, arkada Antalya’nın kuzeyindeki tepeler
Kırkgöz kaynak gölü. Düden’in yolculuğu bu berraklıkla başlıyor.

Kaynaktan denize altı durak

  1. 01

    Kırkgöz ve Pınarbaşı

    Döşemealtı

    Su, Antalya’nın kuzeyindeki karst kaynaklarından çıkar. Kırkgöz ve Pınarbaşı bölgenin en büyük kaynakları arasındadır ve yağmurun kireçtaşını binlerce yılda oyarak açtığı yeraltı ağından beslenirler.

  2. 02

    Bıyıklı Düdeni

    Kömürcüler, Dökülgen mevkii

    İki kaynağın suyu birleşir ve yüzeyde yaklaşık 2,5 kilometre aktıktan sonra Dökülgen mevkiindeki bir sifonda 7,5 metre derinliğe iner. Buranın adı Bıyıklı Düdeni ve 17 kilometrelik uzunluğuyla Türkiye’nin en uzun düdenlerinden biri sayılıyor.

  3. 03

    Karanlıkta geçen kilometreler

    Yer altı

    Buradan sonrası görünmez. Su, kireçtaşının içindeki galerilerden ilerler. Wikipedia’nın aktardığına göre Yukarı Düden’de yüzeye çıkan su, 18 kilometre uzaktaki Bıyıklı Düdeni’nde kaybolan sudur.

  4. 04

    Düdenbaşı

    Kepez

    Su yeniden gün ışığına burada çıkar. Yerin adı zaten bunu söylüyor: Düdenbaşı, yani düdenin başladığı yer. Yukarı Düden Şelalesi’nin havuzunu besleyen kaynak budur.

  5. 05

    Şehrin içinden geçiş

    Kepez’den Muratpaşa’ya

    Düden Çayı buradan sonra yüzeyde akar ve Antalya’yı geçer. Yolculuğun tek sıradan görünen bölümü burasıdır, oysa suyu taşıyan yatak hâlâ aynı kireçtaşıdır.

  6. 06

    Falezler ve deniz

    Lara yönü

    Yolculuk Aşağı Düden’de biter. Su, falezlerin kenarından 40 metre aşağıdaki Akdeniz’e düşer. Karaya değmeden denize karışan bir şelaledir, bu yüzden en iyi denizden görünür.

Düden aslında bir yer şekli

Türkçede düden, suyun yer altına battığı doğal çukurun adıdır. Yani Düden Şelalesi’nin adı, şelalenin kendisinden değil, suyun kaybolduğu yerden geliyor. Bıyıklı Düdeni, Varsak Düdeni gibi adları da bu yüzden duyarsınız: hepsi aynı suyun kaybolduğu noktalardır.

Bu tür arazi kireçtaşından oluşur ve yağmur yüzyıllar boyunca taşı çözerek içeride galeriler açar. Antalya’nın yer altı böyle bir ağla dolu. Şelale, o ağın görünen tek ucu.

Günde 5.280 metre

Yeraltı güzergâhı ölçülmüş bir şey. Bıyıklı Düdeni’ne boya verilip Düdenbaşı’nda beklenmiş ve ortalama yeraltı suyu hızı günde 5.280 metre bulunmuş. Karst arazide su, gözenekli bir zeminde sızmaz, açılmış galerilerden akar. Bu yüzden bu kadar hızlıdır.

Bunun ziyaretçiyi ilgilendiren tarafı da var: kaynak bölgesine karışan bir kirlilik, günler içinde şelaleye ulaşabilecek kadar hızlı yol alır.

Yukarı Düden’de gördüğünüz perde

Burada dürüst olmak gerekiyor. Düdenbaşı gerçek bir karst kaynağıdır ve su oradan çıkar. Ancak Wikipedia, şelaleyi oluşturan suyun Kepez 1 Hidroelektrik Santrali’nden bir kanalla getirildiğini ve kaynağın havuzuna döküldüğünü yazıyor.

Yani karşınızdaki manzara hem doğanın hem de insanın işi. Bunu gizlemenin anlamı yok, bilerek bakmak daha ilginç. Suyun mevsime göre değişmesinin sebeplerinden biri de budur.

Bıyıklı Düdeni ve Kırkgöz birer gezi noktası değildir. Bu sayfa suyun yolunu anlatıyor, ziyaret önerisi vermiyor. Düden’i görmek isteyen ziyaretçinin gideceği yerler Yukarı ve Aşağı Düden’dir.

Sık sorulanlar

Düden Şelalesi’nin suyu nereden geliyor?

Antalya’nın kuzeyindeki Kırkgöz ve Pınarbaşı karst kaynaklarından. Su kısa bir yüzey akışının ardından Bıyıklı Düdeni’nde yer altına iner, kireçtaşının içinden ilerler ve Kepez’deki Düdenbaşı’nda yeniden yüzeye çıkar. Şelaleler bu çıkıştan sonra oluşur.

Su yer altında ne kadar yol alıyor?

Wikipedia, Yukarı Düden’de yüzeye çıkan suyun 18 kilometre uzaktaki Bıyıklı Düdeni’nde kaybolduğunu yazıyor. Antalya Kültür Varlıkları Envanteri ise Bıyıklı Düdeni’nin uzunluğunu 17 kilometre veriyor. İki sayı da aynı büyüklüğü tarif ediyor, biz ikisini de olduğu gibi aktarıyoruz.

Yer altındaki su ne kadar hızlı akıyor?

Ölçülmüş. Bıyıklı Düdeni ile Düdenbaşı arasında yapılan boya izleme deneyinde ortalama yeraltı suyu hızı günde 5.280 metre bulunmuş (Hoffmann ve ark., 2025). Karst için oldukça hızlı bir değer.

Yukarı Düden’de gördüğüm su, kaynaktan çıkan su mu?

Tamamı değil. Wikipedia, şelaleyi oluşturan suyun Kepez 1 Hidroelektrik Santrali’nden bir kanalla geldiğini ve kaynağın havuzuna döküldüğünü belirtiyor. Yani gördüğünüz perde ile yerin altından çıkan kaynak aynı noktada buluşur.

Yukarı ve Aşağı Düden ayrı sular mı?

Hayır, aynı sudur. Düden Çayı önce Kepez’de şelale yapar, sonra şehri geçer ve doğudaki falezlerden denize dökülür. Aynı yolculuğun başı ve sonudur.

Yolculuğun görünen iki ucu

Suyun nereden geldiğini bildiğinize göre, iki şelaleye bakışınız da değişir. Yukarı Düden yolculuğun yüzeye çıktığı yer, Aşağı Düden bittiği yer.

Yukarı Düden Şelalesi →     Aşağı Düden Şelalesi →